Telescopen

In 2006 begon het met een 127mm achromaat waar ik 3 jaar lang veel gebruik van heb gemaakt, en nog steeds veel plezier aan beleef. In die tijd heb ik ook kortstondig 2 newtons gehad, maar het duurde tot eind 2009 voor ik een grote dobson bestelde. Van 5″ naar 10″ is nogal een stap en ik heb hier dankbaar gebruik van gemaakt tot in oktober 2010 toen mijn nieuwe 30cm telescoop af was.

12″ f/4 Orion Optics UK / Sumerian Optics Alkaid

In de nasleep van La Palma in 2010 waren Roel en Michael met elkaar in gesprek over de aanschaf van een lichtgewicht 30cm hoofdspiegel. 30cm is zo’n beetje het maximale wat mee kan in het vliegtuig als handbagage, en met een kort brandpuntsafstand hoef je geen stoel of ladder mee te nemen. Het duurde niet lang of mijn initiële twijfel veranderde ook in enthousiasme, en zo geschiedde dat er een bestelling uitging naar Orion Optics UK voor 3 (dunne) 30cm f/4 spiegels met Hilux coating. De ombouw is afkomstig van Sumerian Optics en heeft als koffer een zeer compacte bouw.

De 30cm is momenteel mijn “werkpaard” en wordt dus ook in Nederland gebruikt als hoofdkijker. Door de korte openingsverhouding is het een kijker die van horizon tot zenit zittend gebruikt kan worden, en zonder oculairs is hij precies in balans. Om de oculairs in balans te houden wordt een elastiek gebruikt. Collimatie luistert op f/4 erg nauw, en daarom is het dus belangrijk dat de telescoop tijdens het waarnemen erg collimatie vast is.

Of de kijker hier helemaal aan voldoet is nog af te wachten, want de echte vuurdoop voor deze kijker moet eigenlijk nog komen. Uiteraard volgt hier zo snel mogelijk een uitgebreider verslag. De spiegel kwam in ieder geval uit op een strehl van 0.93 en 1/5de lambda. De spiegel weegt 4.9kg en de kijker komt inclusief ombouw op 12.5kg en blijft binnen de maximale afmetingen die gelden voor handbagage.

5″ f/6.4 TS achromaat

127mm f/6.4 TS achromaatMijn allereerste telescoop en nog steeds in mijn bezit. Ik heb deze telescoop in oktober 2006 tweedehands opgehaald uit Zutphen, en er vooral de eerste 3 jaar van de hobby veel mee waargenomen. Ik heb in die tijd twee grotere newtons gehad op een EQ montering, maar pas sinds de aanschaf van mijn eerste dobson ben ik de 127mm minder gaan gebruiken. Het blijft echter een fijne kijker in gebruik (zij het wat zwaar voor het formaat) en in combinatie met een Vixen GP zou je dit kunnen beschouwen als “grab&go” voor in de achtertuin. Daarnaast heeft de kijker voor mij meerwaarde als eerste telescoop, en vind ik de klassieke en stevige look prachtig om te zien.

Een achromatisch doublet met een dergelijk “kort” brandpunt heeft logischerwijs last van kleurfout, maar voor een f/6.4 doet hij het toch zeker niet slecht. Zelfs de Maan en planeten zijn acceptabel waar te nemen, maar Venus en Mercurius (die vaak laag aan de horizon staan) maken het deze telescoop lastig, zij het niet onmogelijk. Dubbelsterren doen het ook niet onaardig, want alleen op de echt heldere sterren is de kleurfout te storend. Op deepsky heb je 127mm objectief zonder obstructie tot je beschikking, en onder een goede donkere hemel is daar veel mee te doen.

In januari 2008 heb ik de telescoop uitgevoerd met een 1:10 reductie crayford, een extra voetje voor een RDF en een 2″ 99% kwarts diagonaal. De crayford diende nog wel wat bijgesteld te worden, maar met behulp van een goede “how to” was dit prima te doen.

5″ f/9.4 TS achromaat

127mm f/9.4 TS achromaatNa bijna 4 jaar de kortere 6.4 versie te hebben gehad heb ik in de zomer van 2010 zijn grotere broer opgehaald uit België. Ik was ontzettend benieuwd hoe de kleurfout in deze kijker zou zijn en hoe hij in het algemeen zou presteren. Mijn conclusie is dat het langere brandpunt (1200mm) de kleurfout duidelijk verminderd, maar dat dit niet opweegt tegen de onhandige lengte van de buis. Die extra 40cm (incl. dauwkap) lijkt niet veel, maar dat is het wel. Na enkele maanden heb ik deze kijker dan ook weer verkocht.

10″ f/5 GSO / Sumerian Optics Propus (prototype)

10" f/5 Propus dobsonVoor de vakantie naar La Palma in 2010 heb ik een 10″ f/5 GSO dobson aangeschaft waar Michael Kalshoven van Sumerian Optics een ombouw voor heeft gebouwd. Zodoende kon deze mee in het vliegtuig als handbagage en had ik 25cm spiegeloppervlakte tot mijn beschikking op een prachtige locatie. Uiteindelijk heeft de kijker ook lange tijd als hoofdkijker in Nederland gefungeert, en was dit mijn eerste echte “vervanger” voor mijn 127mm achromaat.

De spiegel presteerde zoals je van GSO kan verwachten naar behoren, en op goede nachten leek deze spiegel naar mijn smaak wel tot hele mooi beelden in staat. Wie weet een juweeltje uit de GSO fabriek? Getest of laten testen heb ik deze spiegel alleen nooit. Ik heb de kijker in ieder geval met veel plezier veelvuldig gebruikt alvorens deze te vervangen voor een 12″ dobson.

De ombouw was trouwens nog een prototype die ik voor Michael heb getest. Hij onder andere met deze punten aan de slag gegaan om een commerciële versie tot stand te brengen en met zijn bedrijf te beginnen. Ik had met name last van de balans bij deze versie, maar ik begrijp dat dit nu opgelost is. Bij mijn Alkaid is dat in ieder geval wel zo. Misschien worden die dingen ooit nog grof geld waard..? ik wil hem terug!

8″ f/4 GSO newton

8" GSO f/4 op Losmandy GM8Voor astrofotografie is mijn 127mm achromaat nauwelijks geschikt, en daarom leek mij een snelle en grotere newton wel wat. Deze zou ik op de Vixen GP parkeren tot er een nieuwe en zwaardere montering kwam. Om de coma te reduceren heb ik er later een coma corrector van Baader bij gekocht, maar een lange tijd als astrograaf heeft deze telescoop niet gekend. Ik heb er enkele foto’s mee gemaakt en een handjevol waarnemingen mee gedaan (o.a. een korte avond in Zuid-Frankrijk in 2008) alvorens de kijker weer te verkopen.

8″ f/5 Celestron newton

Celestron 8" f/5 op Vixen GPEen impuls aankoop voor de zomervakantie van 2007 in Zuid-Frankrijk. De buis was echter veel te zwaar voor mijn Vixen GP en leverde dus teveel trillingen op. Het verwijderen van de achterplaat en zoeker maakte weinig verschil. De spiegel leek prima, maar ik kon er gewoon niks mee!

Roel heeft toen de spiegelset van mij overgekocht en er een compacte kofferdobson van gemaakt.