Messier marathon 2012

Wie googled op “marathon” zal te weten komen dat dit een hardloop wedstrijd is van iets meer dan 42km (waarvan de allereerste “winnaar” gelijk dood neerviel), de naam van het maar liefst 15de album van de Canadese band Saga is, of dat dit ooit een rolschaats-hockeybaan annex dansgelegenheid was in Den Haag die eind jaren 40 werd opgezet door de familie Ooms aan het einde van de De Savornin Lohmanlaan, en aan de voet en achter de duinen van Den Haag. Je zal echter wat langer moet zoeken als je ook wil weten dat er zoiets als een Messier marathon bestaat.

Het doel van zo’n marathon is simpel; Alle 110 Messier objecten in één nacht afvinken. Een beschrijving per object is niet eens nodig. De beste periode voor deze marathon is zo’n beetje nu, en het weer zat ook eens mee! Roel was zo helder van geest iets te organiseren, en zo toog ik met mijn spullen af naar de Papenslagweg in Lochem. Het toeval wil dat dit net iets meer is dan 42km (en ik woon ook nog eens vlakbij een Savornin Lohmanstraat), maar ik heb de tocht gelukkig overleefd. Iets na 7en stond ik klaar (met de 30cm dobson). Roel kwam wat later, en ook Bart voegde zich nog bij ons (maar ging niet voor de marathon).

Als richtlijn had ik de lijst die Roel hier op het forum had geplaatst, maar hoewel deze met M74 begint (om 20.40) kon ik om 20:00 M31 al afvinken, en een kwartier later M32 en M110. M74 werd na lang zoeken om 20:33 gevonden en M77 een kwartier later. Vervolgens duurde het een half uur voor ik M79 had gevonden op nog geen 2 graden boven de horizon. Bart kan deze waarneming verifiëren. M33 was eveneens lastig, maar was na een kwartier ook binnen. Inmiddels liep ik 20 minuten achter op schema, maar dan gaat het ineens snel. M45, M42, M43 en allerhande andere makkelijke objecten schieten in het oculair voorbij. Zodoende lukt het me na M33 (om 21:30) in de daarop volgende 2,5 uur 63 Messiers af te vinken. Ik heb dan Virgo en Ursa Major gehad, en loop 1 uur voor op schema. Bart is dan net vertrokken, en helaas moet ook Roel huiswaarts keren. Zijn marathon strandde al vroeg door gemiste objecten, waardoor de motivatie (begrijpelijk) snel was verdwenen. Dit heeft wel als resultaat dat ik plots alleen op de Papenslagweg sta, en ik zie in een visioen mij in de ochtendschemering al omringd worden door een paar boeren met de giek. De gewonnen tijd benut ik daarom met het inpakken van de spullen om af te reizen naar de camping, alwaar ik me bij de rest van de waarnemers voeg en de marathon vervolg met reflector, die op dat moment ergens in de 50 zit. Joepie, ik sta voor! Maar baas boven baas, want hij heeft ze verdikkeme geschetst! Kwaliteit boven kwantiteit dus. Wat een held! Mijn zoektocht vervolgd zich met M68 (lastig, maar te doen) en M83, die de nodige tijd kost en mij niet eerder in Nederland is gelukt. Om 0:45 lukt het mij het stelsel te spotten waarop ik mij op de inmiddels gestegen Ophiuchus kan storten. Ik zit dan weer precies op schema en boek al snel 3 kwartier respijt rond Cygnus. Ik gebruik die tijd helaas om mijn voeten te warmen en blijf te lang keuvelen met Tom (reflector), waarop we ons plots moeten haasten als Schorpioen en Boogschutter het luchtruim kiezen. Ik begin dan plots met een half uur!! achterstand, en dit blijkt funest. De redenatie dat de objecten nog iets zouden stijgen en ik dus beter even kan wachten houdt natuurlijk geen stand als de schemering er aan komt. Het is dan een race tegen de klok waarop ik ook nog eens mijn kijker van de ene kant van het veld naar de andere kant moet slepen, en weer terug. Op het laatst beland mijn kijker op een tafeltje voor M80 en M4. Ik heb dan de eerste 3 van de 4 A4tjes afgevinkt, maar moet dan de keus maken M15 en M2 te laten schieten in ruil voor de andere objecten in het zuiden. M9, 19, 62, 26, 16, 17 en 18 het lukt allemaal nog! Maar stress! Als dan ook de schemering begint in te treden is de hemel met elke blik omhoog blauwer. Het idee dat de 100 niet meer gehaald wordt groeit, en de jaloezie neemt toe als ik Tom M8 hoor loggen waar ik zelf de kans niet meer toe zie. Mijn positie bied me wel de mogelijkheid M6 en M7 te vinden en om 5:35 eindigt het met, jawel, M8!

Tijd om de balans op te maken! Uiteindelijk heb ik 94 van de 110 objecten kunnen vinden. Daarmee heb ik de goedkeuring van TomC verdiend, wat me flink wat geruststeld. De 100 had gehaald kunnen worden denk ik, zonder die vervloekte pauze tussendoor. Maar, eerlijk is eerlijk, ik was best wel een beetje trots!

En is dat nou leuk zo’n marathon? Kun je niet beter de heldere hemel besteden aan wat minder objecten, waar je rustig de tijd voor kan nemen? Jazeker! Maar voor een keer is dit heel leuk om te doen. Het gaf voor mij ook een heel duidelijk beeld hoe ik ben gegroeid in de hobby. Ik kan me goed voorstellen dat ik een aantal objecten van deze nacht een paar jaar geleden van zijn lang zal zijn leven niet gezien had, laat staan gevonden! En is het slopend? Ja! De rit terug naar huis was redelijk zwaar, maar het bed extra lekker.

Tips? Niet keuvelen in de ochtend! Stom, stom! Want hoewel veel objecten nóg lastiger waren als ik ze iets eerder had geprobeerd, elk object is er wel eentje meer. Dus liever maar wat langer zoeken dan geduldig wachten. Op het eind gaat het heel rap met de schemering. Daarnaast klopt de volgorde in de lijst naar mijn smaak niet helemaal. Zeker niet bij een belemmerde horizon. Ik had M15 en M2 kunnen pakken toen ik M11 deed, maar op de lijst staan die ver uit elkaar. Als je al een pauze neemt, neem die dan ergens halverwege. Na Virgo en Ursa Major heb je als het goed is ruim de tijd even bij te komen. En zorg voor voldoende dauwwerende middelen. Ik had het geluk dat ik naar de camping was gegaan, waardoor ik af en toe mijn oculair kon ontdauwen bij svdwal (waarvoor mijn hartelijke dank Sander!). Vrijwel alle waarnemingen zijn overigens met 1 oculair gedaan; de 17mm LVW (70x bij net geen 1 graden beeldveld). Gebruikte zoeker is een simpele RDF.

Tot slot; Een diepe buiging gaat wat mij betreft uit naar Tom, die in totaal 91 Messiers in één nacht heeft geschetst. Respect! In overleg met Tom staan onderstaand zijn schetsen;

 

Comments are closed.