La Montagne, Frankrijk

La Montagne 2009

Van zaterdag 12 tot woensdag 23 september zat ik met Victor en Alco in La Montagne in het zuiden van Frankrijk. Hieronder volgt een kort verslagje van deze vakantie.

Zaterdagochtend 12 september om half 10 vertrokken Victor en ik richting Frankrijk en reeds om half 8 die avond konden we inchecken in ons appartement bij Marijke en Wicher. Zij bezitten hier een flink stuk grond wat vroeger een fazantenfokkerij is geweest. Sporen hiervan vind je her en der nog terug maar het grootste deel is al geruimd. Dit heeft plaats gemaakt voor een prachtige ruim opgezette camping in een van de mooiste plekjes in de zuidelijke Franse Alpen. De camping en appartementen bevinden zich op een hoogte van 1400 meter en zo’n 15km ten westen van Gap. Victor en ik betrokken één van de twee appartementen (Alco arriveerde pas maandag) en omdat het regende en de supermarkten dicht waren zijn we 3 kleine maar erg lekkere steaks gaan eten in een klein restaurant in La Roche des Arnauds. Die avond bleef het regenen en kondigden de voorspellingen voor die avond geen verbetering aan.

Op zondag 13 september begon de dag gelijk veel beter met lichte bewolking en zonneschijn. We zijn daarom vroeg in de middag naar boven gereden op het campingterrein waar we van Marijke en Wicher een tent op mochten zetten. In deze Kendrick astrotent stond Victor’s 12” Meade en in een apart compartiment kon ik mijn Losmandy met 5” refractor stallen. Zodra het helder werd hoefde Victor alleen de bovenkant van de tent er af te risten en ik alleen mijn spullen een klein stukje te verplaatsen op een stuk open grond. In afwachting van de avond naar Gap gereden voor een dichte supermarkt en daarom erna maar pizza gaan halen. Een ovengebakken extra big super large (een andere maat was er niet) pizza met dunne knapperige bodem voor 9 euro, en lekker!

Na de pizza werd het al snel duidelijk dat we er goed aan hadden gedaan een dag eerder te vertrekken. Waren we die zondag vertrokken dan waren we ’s avonds laat aangekomen onder een prachtige hemel, met onze spullen nog in de auto. Nu konden we simpelweg naar boven lopen en stonden we binnen enkele minuten waar te nemen. Vanuit de tent was Victor al snel bezig met objecten zoeken en beschrijven in zijn memorecorder en ik had niet veel later mijn spullen klaar staan op het open stuk grond. Zowel de sterrenhemel in het zuiden, westen als noorden deden me erg denken aan de donkere locatie in Die van vorig jaar, maar het oosten was wel even schrikken. Victor kende de stek van dit voorjaar en heeft Gap toen niet als storend ervaren, maar ditmaal hing er erg veel vocht tussen de bergen en dat was te merken. In het oosten trok de lichtvervuiling al gauw tot een graad of 30/40… Om het erger te maken blokkeerde een berg in het zuiden ook nog eens zeker tien graden van mijn zicht. En dat terwijl ik nog aardig wat Messiers in de snel wegzakkende Scorpius moest loggen. Gelukkig had ik aan het eind van de vakantie hier een lucratieve oplossing voor gevonden, maar of dat genoeg was *tromgeroffel* later meer. De avond begon (voor we toch nog geen echt nachtzicht hadden) met een overgang van Europa over Jupiter waarvan we aan het einde van de avond nog de schaduw hebben bekeken. De tijd ertussen heb ik gebruikt om hetgeen te doen waarvoor ik kwam, DSO’s waarnemen! Deze eerste nacht kon ik reeds 8 nieuwe Messiers bijloggen en 4 oude voordat de maan om half 1 opkwam. Later volgt hiervan een opsomming per avond. De SQM voor deze nacht meette 21.2 en de grensmagnitude liep tot de 6.5!

De volgende dag konden we eindelijk boodschappen doen en bij terugkomst heb ik met Victor de eerste wandeling de berg op gemaakt. Al op het campingterrein kwamen we het eerste wild tegen; een meter lange adder versperde ons dreigend de weg alvorens snel de struiken in te schieten. Niet veel later arriveerde Alco en met een gunstige voorspelling voor die avond had Alco al snel zijn eigen spullen ook in de tent staan. Hierop volgde een zeer smakelijk barbeque en vol goede moed en vlees gingen we de avond tegemoet. Helaas trok het rap dicht en hebben we maar een film gekeken (Pan’s Labyrinth).

Dinsdag 15 september begint bewolkt met af en toe regen, maar ik wil niet de hele dag binnen zitten. Dus terwijl de heren bezig waren op de laptops met Astroplanner en het weer in de gaten houden ben ik voor het eerst de berg echt helemaal opgelopen. Met zo nu en dan regen leek het me beter de camera thuis te laten en dat heb ik geweten. Vlak voordat ik de laagste top had bereikt sprongen twee gemzen zo’n 50 meter voor mij diezelfde top op en namen een goede blik in de rondte. Door mijn verwondering kon ik een zachte kreet niet onderdrukken waarop de gemzen er snel vandoor gingen, in mijn richting! Nog geen 30 meter naast mij schoten ze de bosjes in om vervolgens snel uit het zicht te verdwijnen. Nog helemaal onder de indruk heb ik de top verder beklommen en van daaruit van een prachtig zicht genoten. Onderweg naar beneden leek het weer gelukkig wat op te klaren en na de bloemkool, steak hachee en aardappelen was het zowaar bijna helder. Dus, snel naar boven! Maar de spullen stonden nog niet of de wolken dreven weer langzaam binnen met kort erna de eerste druppeltjes. Snel de spullen weer in de tent en het werd die nacht niet meer beter. Dan maar weer een film erin (Flickering Lights), het bier en de whiskey open en daarna naar bed. Om kwart voor 3 nog de wekker gezet maar ook toen regende het nog.

Woensdag bleef het regenen en heb ik maar een tweede wandeling gemaakt. Ditmaal wel de camera mee en een top hoger gekozen. Hier stuitte ik ditmaal op een buizerd en die heb ik wel kunnen fotograferen voor, tijdens en nadat deze mij door had en wegvloog. Vanaf de top heb ik daarna 3 gemzen gefotografeerd zo’n 100 meter lager en 400 meter verderop. Bij terugkomst wachtte mij een stevige maaltijd pasta met Victor’s zeer smakelijke en zelfgemaakte saus. Die avond bleef slecht en ben ik maar begonnen aan Piet Meersters’ “Mijn Sterrenwacht” welke ik nu bijna uit heb. Een aanrader!

Op donderdag 17 september begon de dag zonnig en zijn we naar Veynes geweest voor een korte sightseeing. Op de terugweg kwamen we 2 reeën tegen op de weg die er snel vandoor gingen en vervolgens zijn Victor en Alco eindelijk mee wezen wandelen tot een nóg hogere top, maar zijn we geen echt wild meer tegengekomen. Als avondeten weer pizza en de dag bleef zowaar helder.

Dus vertrokken we vroeg naar boven en begon het waarnemen al rond 9 uur en dat hebben we volgehouden tot half 5. Deze avond kon ik er 14 nieuwe Messiers bijschrijven terwijl de camera liep voor een time-lapse van de melkweg. Deze wil ik één dezer dagen gaan monteren. SQM voor deze avond was wederom 21.20 maar ik kwam niet veel verder dan een grensmagnitude van 6 maar dat werd later op de avond in het zenith beter. Na het waarnemen van de Messiers heb ik nog een boel bekende objecten bekeken waaronder M33 in Victor’s 12”. Hierin waren duidelijk veel details te zien waaronder een aparte nevelvlek en natuurlijk de spiraalarmen. Het laatste stuk van de avond heb ik liggend op de grond doorgebracht terwijl de camera op de Losmandy stond. Ook deze foto’s volgen nog. Merkwaardig was het hoge aantal meteoren want op een bepaald ogenblik schoten ze om de minuut wel voorbij. En sowieso blijft zo’n hemel prachtig om een poosje in zijn geheel te bewonderen. Aangespoord door Piet Meesters doe ik mijn best zoveel mogelijk sterren in M45 waar te nemen, en na lang turen kom ik (met in eerste instantie behulp van perifeer kijken) tot 10. Dit zou betekenen dat mijn ogen tot magnitude 7 komen onder erg gunstige omstandigheden!

Na het waarnemen nog even een lekker biertje gedronken maar daarna moe en voldaan ook snel naar bed. De dag er op wat laat uit bed en pas in het begin van de middag wandel ik dan ook pas onze tijdelijke woonkamer binnen. Victor is al wakker en is er helaas achter gekomen dat zijn 2 maanden oude laptop is gecrashed. Zijn harde schijf paste gelukkig in de laptop van Alco waardoor we al snel wisten dat de bestanden (waaronder mijn foto’s) bewaard konden blijven. Daarna ben ik mijn vierde wandeling gaan maken waarvan ik dacht dat het tevens mijn langste zou worden. Ook nu geen wild in zicht maar wat is het toch een prachtige omgeving en wat had ik toch een prachtig uitzicht! Maar zo mooi als de avond ervoor was zo slecht begon deze er uit te zien. De wolken bleven aanstromen en na wat stoomgroente, aardappelen en worst zijn we maar een vuurtje gaan maken. De nacht bleef bewolkt en hebben we daarom maar weer gevuld met een film (Into the Wild).

Op zaterdag vertrok Alco alweer met helaas slechts één heldere (doch lange) nacht als herinnering. Tevens helaas voor ons vertrok de bewolking niet met Alco mee en zijn we dus maar weer vuur gaan maken. Je blijft immers een man. Na het vuur hebben we weer een film opgezet (Big Fish) en zijn we gaan slapen. Als avondeten een erg appetijtelijk stuk stokbrood met omelet, ham en kaas!

Zondag 20 september is niet veel beter en er wordt veel geslapen. Ik krijg het vuur van de avond ervoor in de middag weer aan de gang simpelweg met de hete as en kolen van 13 uur ervoor! Daarna bakken we wat aardappels en gooien er op het eind geklopt ei met kruiden en ham over. Ik was verrast zo lekker!

En dan is het alweer maandag, de vakantie loopt snel ten einde en ik moet nog 6 Messiers! Deze staan ook nog eens erg laag en ik zie het niet echt meer gebeuren dat ik die nog pak. Gelukkig is het eindelijk een keer echt zonnig en kan ik genieten van een van de allerlaatste zomerse dagen. Met “Mijn Sterrenwacht” in de schoot in de volle zon krijg ik vervolgens ook bericht van Victor dat zijn laptop weer werkt. Het bleek om een kapotte RAM-module te gaan (er zitten er twee in), dus die wordt onder de garantie nieuw verstuurd. Probleem opgelost en de dag bleef goed verlopen, want! Het werd weer helder die avond en er was eindelijk een oplossing voor het lage Messiers probleem. Als de berg niet naar Steven komt, dan komt Steven wel op de berg! Eerst die avond nog een nieuwe pan pasta gemaakt en het vuur (na meer dan 24 uur!) wéér aan de gang. Vervolgens loop ik om half 8 de berg voor de vijfde keer op en kom zo tegen half 9 op de top. Tot mijn lichte ontzetting merk ik dat het maar een paar graad uitmaakt omdat er wéér een berg in de weg staat. Dit had ik de eerste keer natuurlijk al wel gezien maar dat heb ik me later niet weer bedacht. Toch zag ik Antares nog net boven de andere bergtop staan en met de verrekijker op het statief kon ik toch nog 3 nieuwe Messiers loggen. Gelukkig niet voor niks omhoog gelopen en in het donker (want het was inmiddels astronomisch donker) terug naar beneden. Op nog zo’n 250 meter lopen van de tent laat ik een hert schrikken want 10 meter naast me schiet er plots een groot dier op de hoeven en schiet voor me langs het pad over, om zo’n 30 meter naar rechts tegen een wild zwijn op te rennen! En een kabaal!! Met de adrenaline nog in me bloed kom ik terug bij de tent waar Victor verwonderd vraagt of ik die geluiden ook had gehoord. Gehoord? Ik heb ze veroorzaakt!! Na het verhaal uitgelegd te hebben lopen Victor en ik nog snel even terug naar het appartement omdat we het een en ander zijn vergeten. Met een ooglapje over mijn rechteroog en een hand deels voor het linker om mijn nachtzicht te bewaren loop ik doodleuk in volle vaart tegen een houten paal aan. Simpelweg niet gezien! In eerste instantie voel ik alleen de klap maar daarna voel ik al snel dat er iets niet goed is. En jawel, een flinke hoek van mijn voortand heeft zich voorgoed van mij gescheiden en zich tussen het grind verstopt. Jammer, maar het leven gaat door, en na een kop warme thee snel mijn eigen spullen neergezet en nog een 15-tal waarnemingen verricht. Hieronder bevonden zich 3 donkere gasnevels (B138, B111 & B119a) door Victor’s 2” 40mm panoptic in mijn refractor. Resultaat; meer dan 3 graden beeldveld! Hierdoor past B138 precies in het beeld en kromt langs de rand van het oculair. Prachtig! Ook alle 3 de delen van de sluiernevel passen tegelijk in het beeldveld, met een rijkdom aan detail zoals ik dat nog nooit heb gezien.

Als ik uiteindelijk een beetje klaar ben met het waarnemen laat ik de camera weer lopen en ga weer meteoren waarnemen en met de verrekijker de melkweg afspeuren. Zo ontdek ik later samen met Victor voor het eerst een heldere NGC 752 boven Triangulum met het blote oog welke in de verrekijker best een leuk object vormt. Uiteindelijk liggen we tegen 5 uur weer in onze bedden.

Dinsdag 22 september, de laatste dag, begint weer zonnig. Na wat uitslapen in verband met de vorige avond rijden we in de middag Gap voorbij en ik neem een duik in het grote Lac de Serre-Ponçon. Bij terugkomst drinken we samen met Marijke en Wicher een biertje voor hun huis en al snel begint de avond weer te vallen. In het huisje hebben we nog pasta van de avond ervoor en als we dit opgewarmd en gegeten hebben bereid ik me voor op mijn tweede nachtelijke klimpartij. Ditmaal heb ik een veel hogere en verdere piek gekozen vanwaar ik zeker weten een onbelemmerd zicht heb op het zuiden. Na een klimpartij welke mij zo’n 1,5km verder en 550m hoger brengt krijg ik dan eindelijk waarvoor ik überhaupt aan de klim begon; een vrij zicht op het zuiden. Alleen geef ik direct de hoop op M6 en M7 nog te kunnen pakken, want antares staat al erg laag aan de horizon. Daarom begin ik maar met M4, M62 en de verificatie van M80 welke ik de avond ervoor al zag. Deze heb ik al snel gevonden maar plots bemerk ik hierdoor dat ik M6 en M7 ónder Antares had verwacht. Scorpius ligt nu echter op zijn kant, en iets naar links kom ik dan met de verrekijker gemakkelijk de beide open clusters tegen! Een kreet van opluchting ontvlucht mijn keel en zo heb ik toch nog, tegen mijn hoop in, alle 28 Messiers die ik nog kon waarnemen waargenomen! Na de objecten genoteerd te hebben loop ik tevreden maar vermoeid terug naar beneden. Eenmaal bij de tent log ik nog 5 objecten en wil net de camera op het statief zetten als ik bemerk dat ik er helemaal doorheen zit. Een schroef laat los onder mijn camera welke bijna valt en ik erger me ineens overal kapot aan. Niet slim met al dat voor mij erg waardevolle spul en ik besluit dan ook in te pakken. Victor gaat nog even door terwijl ik terug loop naar ons huisje. Eenmaal op de bank merk ik het echt, het is goed zo. De vele zware wandelingen de berg op, het warme weer van de laatste 2 dagen en de late nachten beginnen hun tol te eisen. Ik werk nog snel wat dingetjes uit, kruip even achter Victor’s laptop en wacht tot Victor terug is. Deze volgt niet veel later en we nemen nog een laatste biertje alvorens ik tegen half 3 de bank voor het bed verruil. Nog 2 bladzijdes in “Mijn Sterrenwacht” en de ogen vallen al vanzelf dicht. Snel het boek dicht en het licht uit en ik ben vrijwel meteen weg.

De volgende dag is weer erg zonnig maar de vakantie is nu echt voorbij. De spullen worden ingepakt en binnen 2 uur na ontwaken zit de auto vol, is het huisje opgeruimd en zitten we weer op de weg. Vlak voor middernacht arriveerde ik gisteravond thuis en niet veel later lig ik ook in bed. Vandaag was immers weer gewoon een schooldag en morgen weer aan het werk.

En nu zit ik al 2 uur lang een verslag te typen. En dan moet ik alle waarnemingen nog doen! Maar goed, het was het dan ook allemaal waard. Raad ik de locatie aan? Voor de gastvrijheid, de mogelijkheden en het gemak wat je bij Marijke en Wicher vind zeker weten. Ditzelfde geld voor de omgeving, de flora en fauna en het wandelen aldaar. Maar voor de sterrenhemel zou ik niet persé terugkomen. Ik heb vorig jaar in Die wat dat betreft beter gezeten en hoewel alles in het oosten opkomt, vond ik de lichtvervuiling daar toch storend. Tel hier een berg bij op die ik toch te hoog vind in het zuiden, en dan geef ik de locatie in relatie tot andere donkere plekken in Frankrijk een magere voldoende. Ben je echter op doorreis / heb je de mogelijkheid hier een paar dagen te blijven om vervolgens verder te rijden / ben je een echte natuurliefhebber en/of moet je om één of andere reden compromissen sluiten dan zou ik deze locatie zeker weten op je shortlist zetten.

En nu? Op naar La Palma! Want ik ben nog op de ene reis en de andere astrovakantie wordt alweer geboekt. Ik hoop daar in maart de laatste 12 Messiers te kunnen loggen.

Hier volgt een korte lijst van de waargenomen objecten, later volgt een uitgebreide opsomming met beschrijvingen.

Zondag 13 september – SQM 21.2 – Grensmagnitude 6.5
TS 127mm/820mm achromatische refractor op Losmandy GM8

M10, 13mm LVW – Deze bolhoop past 6 keer in het beeld van het oculair en is erg makkelijk zichtbaar. Bij perifeer waarnemen lost de bolhoop ook op in individuele sterren en bij direct kijken alleen de sterren in de kern. Het veld rond de bolhoop is tamelijk leeg op enkele voorgrondsterren na.

M17, 13mm LVW – Deze erg heldere nevel heeft in eerste instantie een L-vorm maar al snel lijkt het meer op een vermangelde T op zijn kant. De lange zijde/uitwaaiering van de nevel is het helderst met een duidelijke donkere streep als grens. Er staat een open sterrenhoop in de buurt van deze nevel met veel heldere sterren.

M18, 13mm LVW – Open hoop van circa 100 sterren met 35 echt heldere. Vult circa 1/3de van het beeld.

M26, 13mm LVW – Klein en weinig interessant open cluster met circa 10 fellere sterren.

M11, 13mm LVW – Erg mooi altijd. Zeer veel fijne kleine sterren in lichte vierkante vorm met 1 zeer heldere ster iets uit het midden en één dubbele erbuiten.

M56, 13mm LVW – Klein compact clustertje. Helder en goed zichtbaar en perifeer lijkt het soms alsof enkele sterren opgelost worden. Dit object staat in een zeer rijke omgeving van voorgrondsterren.

M81, 13mm LVW – Langgerekt en fel, duidelijke donkere stofband schuin voor de kern langs met uitermate puntige uiteindes.

M82, 13mm LVW – Mooi ovaal en helder, duidelijke kern met omringende neveligheid, perifeer een hint van de spiraalarmen maar hier ben ik niet 100% zeker van.

M71, 13mm LVW – Klein en compact, redelijk fel maar in zéér drukke omgeving van voorgrondsterren. De bolhoop is bijna op te lossen en dit lijkt constant net de grens van de kijker. Kern opmerkelijk feller.

M2, 13mm LVW – Zeer felle maar niet erg groot cluster met snel afnemende kern. Perifeer lost hij deels op. Staat in een tamelijk rustig veld van voorgrondsterren. Om 0:14 uur kwam er een satelliet door het beeldveld.

M72, 13mm LVW – Klein en zwak, lagere transparantie dan de rest van de avond. Vocht en opkomende maan.

M73, 13mm LVW – Ook erg klein en zwak net als M72. Heeft waarschijnlijk ook veel te maken met de omstandigheden t.o.v. de rest van de avond. Transparantie laag door vocht en opkomende maan.

Donderdag 17 september – SQM 21.2 – Grensmagnitude 6
TS 127mm/820mm achromatische refractor op Losmandy GM8

M3, 22mm LVW – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Is echter nu al makkelijk waarneembaar . Felle kern met omhulsel van omliggende sterren. Bolhoop is niet op te lossen maar dat zal heel veel met de schemering te maken hebben.

M9, 22mm LVW – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Zwakker dan M3 maar ondanks schemering toch al goed zichtbaar, met name de kern. Omhulsels van omliggende sterren niet waarneembaar en uiteraard ook nog niet op te lossen.

M107, 22mm LVW – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Nog weer zwakker dan M9 maar ook direct waarneembaar. Zwakkere kern met nog zwakker omhulsel van omliggende sterren. Oogt in ieder geval wel groter dan M9.

M14, 22mm LVW – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Ook nu al zeer makkelijk waarneembaar. Erg heldere grote kern met veel omliggende sterren. Perifeer grotendeels zwak op te lossen.

M12, 13mm LVW – Nog net in de schemering, maar zeer makkelijk direct waarneembaar. Heldere kern verloopt langzaam in omliggende sterren. Perifeer makkelijk op te lossen, vooral de kern, bij direct kijken een stuk lastiger. De bolhoop ligt tussen 3 felle voorgrondsterren in dit beeldveld.

M69, 13mm LVW – Goed waarneembaar maar redelijk zwak. Fellere kern met zwak omhulsel van omliggende sterren. Staat naast een iets feller sterretje dan de kern zelf. Niet op te lossen.

M70, 13mm LVW – De meest zwakke bolhoop tot nu toe maar heeft veel te maken met lage positie. Is in ieder geval zwakker dan M69 nu. Kern loopt rustig over in omhulsels van omliggende sterren. Bij de bolhoop liggen 4 even heldere sterretjes die iets feller zijn dan de bolhoop zelf. Weer iets verderop 3 nog zwakkere sterretjes in één duidelijke lijn.

M54, 13mm LVW – Zeer felle kleine kern, lijkt bijna een ster. Weinig omliggende sterren en redelijk vrij van heldere voorgrondsterren.

M28, 13mm LVW – Middelmatige felle kern met tamelijk groot omhulsel van omliggende sterren. Vormt een driehoek met tweetal bijna even heldere sterren, zowel t.o.v. elkaar als van de bolhoop.

M55, 13mm LVW – Grote middelmatige felle bolhoop met nauwelijks een fellere kern. Sterren perifeer op te lossen en een vrij rustig veld van voorgrondsterren.

M22, 13mm LVW – Erg groot en helder, zelfs zo laag. Direct tot de kern op te lossen zonder perifeer kijken en bevind zich tussen twee even felle sterretjes.

M75, 13mm LVW – Klein maar erg fel. Lijkt bijna gewoon een ster. Compact kern met nauwelijks waarneembaar omhulsel van omliggende sterren. Perifeer oogt de bolhoop iets groter maar is niet op te lossen.

M30, 13mm LVW – Makkelijk te vinden naast een magnitude 5 ster. Felle kern die perifeer is op te lossen. “Links” van de bolhoop bevind zich een sterretje van vrijwel dezelfde magnitude als de bolhoop en aan de andere kant de magnitude 5 ster op rand van het beeldveld.

M92, 13mm LVW – Felle grote kern die gestaag afloopt in helderheid naar omliggende sterren. Kern lost bij direct kijken op, de rest bij perifeer kijken ook.

M102, 13mm LVW – Ovale vorm met fellere kern, klein en tamelijk zwak. Geen armen maar wel 2 hele zwakke voorgrondsterren.
M45, blote oog en verrekijker – Met het blote oog kon ik onder de beste omstandigheden tot 10 sterren zien in de pleiaden. Dit betekend tot magnitude 7! Hoewel de avond gemiddeld over een hemel van magnitude 6 bestond waren er dus bepaalde momenten dat dit een hele magnitude steeg. In de verrekijker kwam het cluster uiteraard veel meer tot leven.

M42, 22mm LVW – Deze kwam langzaam uit de oosterlijke lichtvervuiling omhoog en kwam in de loop van de avond er al goed bovenuit. Een grote nevel met vele uitwaaiers en enkele details met in het midden het bekende trapezium.

M43, 22mm LVW – Zichtbaar als een veel zwakkere nevel naast de heldere M42, maar met een duidelijke “centrale” ster en scheidende donkere band tussen de twee nevels in.

NGC2024, 22mm LVW – Duidelijk drielobbige nevel waarvan 2 delen overduidelijk het helderst zijn. Alnitak moet echter wel uit het beeld worden gezet voor het beste beeld en meeste detail.

M31 , 22mm LVW – Groot! Past niet in het beeld. Onder slechtere omstandigheden past deze soms wel omdat er dan minder van de buitenste delen is te zien. Nu is er een zeer duidelijke kern zichtbaar met zwakke spiraalarmen. Uiteraard is de voorste spiraalarm erg duidelijk zichtbaar omdat deze een deel van de kern bedekt.

M32, 22mm LVW – Met M31 nog in beeld was M110 al duidelijk zichtbaar. Zichtbaar als een kleine vlek met grote kern in de uitgestrekte armen van M31 zelf.

M110, 22mm LVW – Door de telescoop een beetje te verschuiven met M31 in het beeld kon ik M32 ook in het beeld zetten. Een heldere vlek maar met weinig details. Kern loopt langzaam over in zwak omhulsel van de armen welke niet als dusdanig zijn te herkennen.

Maandag 21 september – SQM 21.1 – Grensmagnitude 6
Bresser 10×50 verrekijker op Velbon Sherpa fotostatief

M19, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Ligt “onder” 3 dubbelsterren als in de holte van een knie. Zeer zwak en direct nét waarneembaar. Perifeer was in eerste instantie nodig voor het vinden. Op deze manier extreem zwak.

M80, Bressier 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Meest zwakke waarneming tot nu toe. Door boomtoppen waarneembaar als uit focus sterretje. Ligt tussen twee sterren van bijna dezelfde magnitude (heel iets feller) en “linksonder” van 3 sterretjes welke een soort van knieholte vormen.

M5, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Zelfs nu erg makkelijk waarneembaar. Staat vlak naast een vrij heldere ster. Niet op te lossen maar wonderlijk genoeg krijg ik het gevoel dat dit maar erg weinig scheelt. Perifeer een duidelijk heldere kern met zwak omhulsels van omliggende sterren.

TS 127mm/820mm achromatische refractor op Losmandy GM8

B138, 40mm Panoptic – Donkere nevel loopt over gehele rand van oculair en is dus erg groot. Dit is mijn eerste bewuste waarneming van een dergelijke donkere gasnevel en ik vind het erg spectaculair! Zeer duidelijke afwezigheid van sterren op enkele voorgrondsterren na. Gasnevel begint ongeveer bij één heldere ster en eindigt na een grote bocht bij een klein groepje van 3 heldere sterretjes.

B111, 40mm Panoptic – Beeldvullende donkere gasnevel inclusief B119a en past eigenlijk niet helemaal in het beeldveld. Gasnevel is erg duidelijk te zien door afwezigheid van kleine achtergrondsterren. Er zijn slechts enkele heldere voorgrondsterren te zien maar in de scheiding tussen B111 en B119a zijn weer veel zwakke achtergrondsterren zichtbaar.

B119a, 40mm Panoptic – Kleinere donkere gasnevel mar inclusief de veel grotere B111 past deze eigenlijk niet helemaal in het beeldveld. Gasnevel is erg duidelijk te zien door afwezigheid van kleine achtergrondsterren. Er zijn slechts enkele heldere voorgrondsterren te zien maar in de scheiding tussen B111 en B119a zijn weer veel zwakke achtergrondsterren zichtbaar.

NGC7789, 13mm LVW – Verdikking van zwakke sterretjes met slechte enkele iets fellere sterretjes. Doet bijna nevelig aan.

NGC225, 13mm LVW – Klein groepje van circa 10 even heldere sterren aangevuld met een paar zwakkere. Heeft 2 uitlopers van sterren waarvan één vrij duidelijk. Open cluster doet een beetje R-vormig aan.

NGC136, 13mm LVW – 5-tal sterretjes met daarbij één iets fellere en circa 15 zwakkere.

NGC129, 13mm LVW – Vierkantje van 4 sterren met 3 uitstekers en “rechtsonder” een verdikking van enkele zwakkere sterretjes.

M13, 13mm LVW – Groot en helder en direct makkelijk op te lossen tot in de kern. Blijft een spectaculair object ook nu hij op dit moment redelijk laag aan de horizon stond. Door de kijker valt een X-vormig geheel op met een bolle verdikking in het midden.

NGC7457, 13mm LVW – Verdwijnt bij direct zicht bijna en perifeer kijken was dus nodig voor het vinden. Een uitgestrekt vlekje met een iets fellere kern.

NGC7332, 13mm LVW – Perifeer kijken nodig voor het vinden. Zwak klein stelseltje wat in eerste instantie gewoon op een zwak sterretje lijkt. Begint bij langdurig perifeer kijken toch wat neveligheid rond een kleine zwakke kern te vormen wat bij direct kijken nagenoeg verdwijnt. Staat niet ver “boven” een zwak sterretje. Uitgerekt richting zuiden en noorden.

NGC7000, 40mm Panoptic + UHC – Prachtig! Zéér duidelijke nevel met opvallende “kusten” en een donkere hap bij de golf van Mexico welke misschien zelf nog het meest in het oog springt. Erg rijk in detail en ook de vorm die de nevel zijn bijnaam geeft is duidelijk aanwezig.

IC5070, 40mm Panoptic + UHC – De pelikaanvorm is erg goed zichtbaar met twee uitgestrekte vleugels en een boven de schouder gekromde nek. Zowel de fellere als de zwakkere delen zijn goed zichtbaar met her en der wat kleine details.

NGC6992, NGC6995, NGC 6960, 40mm Panoptic + UHC – De gehele nevel past in dit beeldveld wat een erg spectaculair beeld oplevert. Tegen de beide randen zijn de grootste delen van de nevel zichtbaar terwijl de “taartpunt” als een zwakkere nevel er tussenin ligt. In NGC6960 is de S-vorm duidelijk zichtbaar met veel opvallende filamenten hoewel de heldere dubbelster een deel overstraald. Aan de andere kant van het oculair vormen NGC6992 en NGC6995 een tweede boog, waar echter ook de scheiding van beide nevels goed zichtbaar is. Door deze twee delen samen in het midden van het oculair te zetten ontstaat een nevel met de vorm van een verwaaierd legohandje welke zéér rijk is aan detail.

NGC884, NGC869, 22mm LVW – Onder goede omstandigheden is het dubbelcluster nog weer vele malen mooier. Er zijn veel meer zwakke sterren zichtbaar en met de vele felle en rode en blauwe sterren is het echt een juwelendoosje.

NGC884, NGC869, 22mm LVW – Onder goede omstandigheden is het dubbelcluster nog weer vele malen mooier. Er zijn veel meer zwakke sterren zichtbaar en met de vele felle en rode en blauwe sterren is het echt een juwelendoosje.

M57, 13mm LVW – Heldere amandelvormige ring van neveligheid met afzwakkende randjes.

Dinsdag 22 september – SQM 21.1 – Grensmagnitude 6
Bresser 10×50 verrekijker op Velbon Sherpa fotostatief

M4, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Zo laag was er vrij weinig van de grote bolhoop te zien, maar ondanks dit en de schemering was er naast Antares toch nog een grote nevelige vlek zichtbar met een zwakke kern.

M80, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Ter verificatie van de avond ervoor nog maar eens de kleine bolhoop in beeld. Ditmaal ben ik er 100% zeker van dat ik de bolhoop heb waargenomen, zij het weer heel erg klein. Perifeer was nodig voor het vinden, direct nét. Geen detail zichtbaar, slechts een zwak vlekje.

M62, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Ook M62 toont zich onder deze omstandigheden in de schemering als niks meer dan een zeer klein zwak vlekje. Controle in de atlas zorgt er echter voor dat ik zeker ben dat dit M62 is.

M7, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Ook onder deze omstandigheden in de schemering is duidelijk te zien dan M7 zeer groot en fel is. Het cluster is duidelijk te zien met enkele heldere opvallende sterren en een paar zwakke. Als geheel doet het cluster wat nevelig aan en staat mooi op de rand van de melkweg zo.

M6, Bresser 10×50 verrekijker – Waargenomen in de schemering in verband met lage positie. Kleinder dan M7 maar het algehele idee doet hetzelfde aan. Enkele fellere sterren met een paar zwakkere en doet als geheel nevelig aan. Staat mooi op de rand van de melkweg zo.

TS 127mm/820mm achromatische refractor op Losmandy GM8

NGC6207, 13mm LVW – Zwak uitgerekt stelseltje in noorderlijke richting, nabij 3 zwakke sterretjes die iets feller zijn dan het stelseltje zelf. Perifeer is de kern goed zichtbaar en valt de ovale vorm het meeste op. Met M13 in beeld is het stelseltje ook zichtbaar, maar het is beter deze uit beeld te zetten.

M27, 22mm & 13mm LVW + UHC – Zowel in de 22mm als in de 13mm duidelijke structuur waarneembaar en met UHC wordt dit nog duidelijker. Kolkhuisvorm waarbij de “boven”- en “onderkant” het felst zijn. Het middelste deel is iets zwakker en het geheel wordt omgeven door een zwakke ronde halo.

NGC6503, 13mm LVW – Bevind zich in driehoek van 3 redelijk felle sterren, perifeer kijken nodig voor het vinden maar daarna is het stelsel ook direct waarneembaar. Oogt face-on en uitgesmeerd maar kan dat niet met zekerheid zeggen.

NGC752, 22mm LVW – Met het blote oog is deze NGC al waarneembaar boven triangulum. Grote open sterrenhoop welke net in het beedveld past. Vrij veel heldere sterren met ongeveer dubbel zoveel aan zwakkere sterren, hoewel het mij niet duidelijk is of deze bij het cluster horen.

M33, 22mm LVW – Groot en uitgesmeerd stelsel met duidelijke verdikking naar kern toe. Begin van spiraalarmen zichtbaar maar niet in hun geheel.

 

Comments are closed.